Cách thay máy cắt điện an toàn

Trước khi thay aptomat

An toàn: Làm việc bên trong tủ điện có nguy cơ điện giật và phóng hồ quang điện. Hãy thuê thợ điện có chuyên môn và kiểm tra yêu cầu cấp phép tại địa phương. Tránh xa thiết bị bị ướt hoặc có hư hỏng nhìn thấy được. Nếu tủ điện bốc khói hoặc cháy, hãy rời xa và liên hệ dịch vụ khẩn cấp.

Aptomat tự ngắt khi xảy ra quá tải tạm thời có thể đang hoạt động đúng chức năng. Chỉ đóng lại sau khi đã xử lý nguyên nhân, không còn dấu hiệu cảnh báo và hướng dẫn của nhà sản xuất cho phép. Tự ngắt nhiều lần cần được chẩn đoán nguyên nhân; nếu có mùi khét thì cần đánh giá khẩn cấp.

Aptomat không đóng lại được chưa chắc đã bị lỗi. Rút phích cắm các thiết bị di động không ngắt kết nối các thiết bị đấu dây cố định, cũng không loại trừ được lỗi dây dẫn. Thợ điện phải phân biệt lỗi aptomat với sự cố ở vị trí khác trong mạch điện.

Trước khi thợ điện đến, hãy ghi lại thời điểm sự cố bắt đầu, những thiết bị đang hoạt động khi đó và công việc điện đã thực hiện gần đây, nếu có. Ghi lại thông tin trên nhãn và các chỉ báo có thể quan sát an toàn mà không tháo nắp bảo vệ.

Một số aptomat chống hồ quang (AFCI) và aptomat hai chức năng có chỉ báo lỗi. Hãy đọc mã lỗi theo hướng dẫn của đúng mẫu thiết bị. Không có mã lỗi không có nghĩa là mạch điện an toàn.

Chỉ nên thay khi đã xác nhận aptomat có lỗi, chẳng hạn như vỏ hư hỏng, cơ cấu không hoạt động hoặc không đạt phép thử do nhà sản xuất quy định sau khi đã loại trừ các nguyên nhân khác. Chỉ dựa vào tuổi thiết bị, độ ấm hay một phép đo thông mạch cơ bản thì không thể xác định các chức năng bảo vệ của aptomat có hoạt động hay không.

Chọn aptomat thay thế phù hợp

Bắt đầu từ nhãn nhận dạng và tài liệu sản phẩm của tủ phân phối điện, tức tủ điện cấp nguồn cho các mạch nhánh. Không chỉ dựa vào aptomat cũ: lần lắp đặt trước có thể đã dùng sai thiết bị.

Theo hướng dẫn của UL về ký hiệu trên aptomat, aptomat thay thế mang chứng nhận UL Classified chỉ được dùng trong các ứng dụng nêu trong tài liệu của thiết bị. Khi thay bằng sản phẩm khác thương hiệu, hãy xác minh chính xác mẫu tủ điện và tất cả điều kiện đã nêu.

Mua từ nhà sản xuất hoặc bên bán được ủy quyền có thể xác minh được, đồng thời giữ lại bao bì và hóa đơn. Chỉ có mã sản phẩm trùng khớp không đủ để tránh mua phải linh kiện điện giả.

Yêu cầu thợ điện xác minh mọi mã mẫu và mã ngày sản xuất bị che khuất, đồng thời kiểm tra thông tin về aptomat hoặc tủ điện trong cơ sở dữ liệu thu hồi sản phẩm của CPSC. Thực hiện biện pháp khắc phục theo thông báo thu hồi áp dụng. Nếu không có tài liệu xác nhận thiết bị thay thế tương thích, hãy để thợ điện đánh giá phương án sửa chữa được phê duyệt hoặc thay tủ điện.

Cách thay máy cắt điện an toàn

Trình tự dưới đây giải thích công việc của thợ điện trên thiết bị đã được cắt điện. Hướng dẫn dành cho đúng tủ điện và aptomat quyết định cách tháo, đấu dây, lắp và kiểm tra.

Chuẩn bị đúng aptomat và dụng cụ

Sau khi xác định được thiết bị thay thế, thợ điện chuẩn bị các thiết bị cần thiết cho công việc:

• Aptomat thay thế đã được xác minh và tài liệu thiết bị liên quan.
• Thiết bị kiểm tra điện áp và dây đo có thông số định mức phù hợp, cùng phương tiện thích hợp để xác minh thiết bị đo hoạt động đúng.
• Dụng cụ cầm tay cách điện và dụng cụ siết lực phù hợp với các mối nối quy định.
• Nguồn chiếu sáng độc lập cùng các thiết bị cách ly hoặc khóa nguồn cần thiết.
• Trang bị bảo hộ được lựa chọn theo các nguy cơ điện có liên quan.

Xác định những mạch điện sẽ bị ảnh hưởng khi cắt điện. Thông báo cho người sử dụng và bố trí nguồn điện thay thế an toàn cho các thiết bị thiết yếu trước khi bắt đầu công việc. Phải duy trì chiếu sáng tại nơi làm việc trong suốt thời gian cách ly tủ điện.

Yêu cầu báo giá bao gồm chẩn đoán, linh kiện, nhân công, giấy phép và việc phối hợp với đơn vị điện lực, nếu cần. Chi phí và thời gian thay aptomat phụ thuộc vào loại aptomat, điều kiện tiếp cận và các hạng mục sửa chữa bổ sung. Thao tác tháo lắp chỉ là một phần trong lần làm việc của thợ điện.

Xác định và cách ly mọi nguồn điện

Thợ điện xác định và ngắt mọi nguồn có thể cấp điện cho khu vực làm việc, bao gồm điện lưới, máy phát điện, thiết bị điện mặt trời và hệ thống pin lưu trữ nếu có.

Ở bước này, cần phân biệt tủ điện có đầu nối nguồn chính (không có aptomat tổng) và tủ điện có aptomat tổng. Tủ điện có đầu nối nguồn chính cần được cách ly từ phía nguồn cấp; ngắt các aptomat nhánh vẫn để nguồn vào và thanh cái mang điện. Thanh cái là thanh dẫn kim loại cấp điện cho các aptomat.

Với tủ điện có aptomat tổng, chuyển aptomat tổng sang OFF vẫn có thể để các đầu nối nguồn vào mang điện. Việc ngắt điện ở phía nguồn cấp có thể cần đến đơn vị điện lực hoặc bên được ủy quyền khác. Chủ nhà không nên tháo công tơ để ngắt điện.

Việc cắt điện cũng phải ngăn nguồn được đóng lại ngoài dự kiến bằng quy trình khóa và treo thẻ cảnh báo phù hợp. Quy định của OSHA về thực hành làm việc với điện đặt ra các yêu cầu đối với công việc thuộc phạm vi áp dụng; đồng thời cũng cần kiểm tra yêu cầu cấp phép và kiểm tra nghiệm thu tại địa phương.

Xác minh không còn điện áp và kiểm tra tủ điện

Nắp che bảo vệ bên trong là tấm che quanh các tay gạt aptomat. Tháo tấm che này sẽ làm lộ các bộ phận bên trong; chỉ mở cửa ngoài của tủ điện thì không thể tiếp cận các bộ phận đó theo cách tương tự.

Sau khi cách ly nguồn điện, thợ điện thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết để tháo nắp che và đo kiểm. Mọi bộ phận hở đều phải được coi là đang mang điện cho đến khi xác minh được rằng không còn điện áp.

Phải kiểm tra mọi dây dẫn và bộ phận sẽ bị lộ ra trong quá trình làm việc, kể cả khả năng có nguồn cấp ngược. Đồng hồ đo và dây đo phải có cấp điện áp và cấp an toàn phù hợp. Thợ điện xác minh thiết bị đo hoạt động đúng trên một nguồn có điện áp đã biết trước và sau khi kiểm tra tủ điện.

Chỉ dùng bút thử điện không tiếp xúc thì không thể xác nhận khu vực làm việc an toàn. Đối với công việc trên tủ điện dân dụng này, thợ điện phải dùng thiết bị đo tiếp xúc phù hợp để xác minh không còn điện áp.

Sau khi đã bảo đảm điều kiện an toàn, hãy kiểm tra các tiếp điểm thanh cái, đầu nối, dây dẫn và vị trí lắp. Tiếp điểm cháy hoặc rỗ, ăn mòn, hư hỏng do nước hay lớp cách điện nóng chảy có thể đòi hỏi sửa chữa trên phạm vi rộng hơn. Khắc phục các lỗi đó trước khi lắp aptomat mới.

Nếu kết quả kiểm tra dẫn đến dự án dùng vỏ tủ mới, vỏ tủ điện Eabel có nhiều kích thước và cấu hình. Xác nhận cấp bảo vệ trước các tác động môi trường của mẫu vỏ tủ và mức độ phù hợp với toàn bộ cụm thiết bị; vỏ tủ rỗng không thể thay cho tủ phân phối điện đã được chứng nhận.

Tháo aptomat hiện có

Xác nhận đúng mạch điện cần xử lý và xác định các mối nối trước khi tháo bất cứ bộ phận nào. Gắn nhãn dây dẫn và ghi lại vị trí, đối chiếu với sơ đồ thiết bị thay vì mặc nhiên cho rằng cách đấu dây hiện có là đúng.

Trong khi duy trì điều kiện an toàn và aptomat ở vị trí OFF, thợ điện tháo dây dẫn và tháo aptomat theo trình tự quy định cho đúng mẫu thiết bị. Không có một động tác kéo hay xoay duy nhất áp dụng được cho mọi tủ điện.

Không cố dùng sức với thiết bị bị kẹt hoặc tì dụng cụ vào tiếp điểm thanh cái để cạy. Nếu gặp lực cản bất thường, cần đánh giá lại. Bảo vệ và giữ rõ nhãn nhận dạng của các dây dẫn đã tháo trong khi kiểm tra aptomat vừa tháo và điểm đấu nối của nó.

Lắp và đấu nối aptomat thay thế

Giữ aptomat thay thế ở vị trí OFF và làm theo trình tự đấu dây, lắp đặt của thiết bị. Một số mẫu yêu cầu đấu dây trước khi đặt aptomat vào vị trí, vì vậy không thể áp dụng chung hướng dẫn “cứ cài vào trước”.

Kiểm tra các đầu dây dẫn đã để lộ. Xử lý lớp cách điện hư hỏng, dây bị khía hoặc tình trạng ăn mòn theo phương án sửa chữa phù hợp trước khi thực hiện các mối nối mới.

Tuốt dây theo chiều dài quy định để đầu nối kẹp đúng vào phần dẫn điện, không kẹp vào lớp cách điện hoặc để lộ quá nhiều dây trần. Chỉ đấu số lượng và loại dây dẫn mà đầu nối được thiết kế để tiếp nhận.

Siết từng mối nối đến mô-men quy định cho đầu nối và dây dẫn đó bằng dụng cụ siết lực phù hợp. Mối nối lỏng có thể quá nhiệt; siết quá chặt có thể làm hỏng đầu nối hoặc dây dẫn. Ước lượng bằng cảm giác không thể thay thế đáng tin cậy cho việc siết đúng lực.

Kiểu kết nối trung tính cắm trực tiếp thay đoạn dây nối trung tính từ aptomat đến thanh trung tính của tủ bằng kết nối trực tiếp với thanh này. Dây trung tính phía tải của mạch điện vẫn có thể cần đấu vào aptomat. Làm theo sơ đồ đấu dây cụ thể của aptomat AFCI, GFCI hoặc hai chức năng, đồng thời xác minh thiết bị hỗ trợ mạch dùng chung dây trung tính, nếu có.

Xác nhận aptomat đã nằm hoàn toàn đúng vị trí, các chi tiết giữ bắt buộc đã được lắp và dây dẫn không bị kẹp hoặc kéo căng. Không uốn tiếp điểm, giũa phần nhựa hoặc sửa đổi tủ điện để lắp vừa thiết bị.

Lắp lại nắp che và kiểm tra mạch điện

Trước khi cấp điện trở lại, kiểm tra công việc đã hoàn thành và kiểm đếm dụng cụ cùng các chi tiết rời. Lắp lại nắp che bảo vệ bên trong và các tấm chắn bắt buộc bằng phụ kiện cố định quy định. Bịt các lỗ không sử dụng bằng miếng bịt phù hợp và xác nhận vẫn tiếp cận được các tay gạt.

Thợ điện cấp điện trở lại theo quy trình áp dụng và kiểm tra hoạt động của mạch. Thực hiện quy trình dùng nút TEST được quy định cho aptomat AFCI, GFCI và hai chức năng, sau đó giải thích lịch kiểm tra định kỳ của nhà sản xuất. Hướng dẫn kiểm tra AFCI của ESFI minh họa phép kiểm tra cơ bản này.

Nếu một phép thử bắt buộc không đạt, hãy giữ mạch bị ảnh hưởng ở trạng thái ngắt điện để chẩn đoán. Việc kiểm tra phải xem xét cả thiết bị đã lắp lẫn lỗi ban đầu; chỉ cấp điện trở lại chưa đủ để xác nhận sửa chữa thành công.

Ghi lại mẫu thiết bị thay thế, lỗi đã phát hiện, các hạng mục sửa chữa khác và kết quả kiểm tra. Cập nhật bảng ghi mạch điện nếu cần để người tiếp theo có thể xác định đúng mạch.

Nếu aptomat mới vẫn tự ngắt thì sao?

Giữ mạch bị ảnh hưởng ở trạng thái ngắt điện và để thợ điện tìm nguyên nhân. Nguyên nhân có thể gồm lỗi tủ điện hoặc mạch điện, thiết bị điện bị lỗi, lỗi lắp đặt hoặc cách bố trí aptomat không phù hợp với hệ thống dây dẫn.

Việc tự ngắt ngay lập tức và tự ngắt sau khi một thiết bị khởi động cung cấp những dấu hiệu khác nhau, nhưng chỉ dựa vào thời điểm thì không thể xác định lỗi. Thợ điện sử dụng các phép đo và phương pháp chẩn đoán dành riêng cho mẫu thiết bị để xác định hạng mục cần khắc phục.

Không loại bỏ chức năng bảo vệ AFCI hoặc GFCI bắt buộc để ngăn aptomat tự ngắt. Hãy hỏi nguyên nhân gây ngắt và phương án sửa chữa được đề xuất giải quyết nguyên nhân đó như thế nào trước khi đồng ý thay tiếp.

Câu hỏi thường gặp về thay aptomat